Bezprawne wykorzystywanie reputacji innego przedsiębiorcy jako czyn nieuczciwej konkurencji

Jednym z najistotniejszych aktywów każdego przedsiębiorstwa jest jego reputacja. Rozpoznawalność danej marki oraz związane z nią pozytywne skojarzenia klientów pozwalają na stałe powiększanie udziału na rynku. Trudno wyobrazić sobie prowadzenie dochodowej działalności gospodarczej bez wypracowania odpowiedniej renomy.

Z tego względu, w obrocie zaobserwować można zjawisko bezprawnego wykorzystywania renomy konkurentów, polegające na wprowadzaniu klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorcy. Zdarza się również, że przedsiębiorca korzysta w sposób bezprawny z reputacji nie tyle określonego konkurenta, ale nielegalnie wykorzystuje renomę określonego regionu lub krainy geograficznej.

W zakresie ochrony renomy przedsiębiorców podstawową rolę w polskim porządku prawnym pełni ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („ZNKU”). Wskazana regulacja jako niedozwolone działania zmierzające do bezprawnego wykorzystania cudzej reputacji wymienia między innymi:

- stosowanie oznaczenia przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu używanego wcześniej przez innego przedsiębiorcę (art. 5 ZNKU);

- oznaczenie przedsiębiorstwa nazwiskiem przedsiębiorcy, które może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości z innym przedsiębiorstwem (art. 6 ZNKU);

- opatrywanie towarów lub usług fałszywym lub oszukańczym oznaczeniem geograficznym wskazującym bezpośrednio albo pośrednio na kraj, region lub miejscowość ich pochodzenia (art. 8 ZNKU);

- fałszywe lub oszukańcze używanie chronionych oznaczeń geograficznych i chronionych nazw pochodzenia (art. 9 ZNKU);

- oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech (art. 10 ZNKU);

Powyższe czyny stanowią delikty cywilnoprawne, które skutkują powstaniem po stronie poszkodowanego roszczeń zmierzających przede wszystkim do usunięcia skutków bezprawnych działań i naprawienia wyrządzonej w ten sposób szkody (por. art. 18 ZNKU).

Zgodnie z przyjętym przez ustawodawcę dualistycznym modelem ochrony uczciwości konkurencji, ZNKU przewiduje w pewnych sytuacjach również odpowiedzialność karną za bezprawne korzystanie z cudzej renomy. Zgodnie z art. 24 ZNKU zabronione jest kopiowanie zewnętrznej postaci produktu lub wprowadzania skopiowanych produktów do obrotu, jeżeli stwarza to możliwość wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu, a jednocześnie wyrządza przedsiębiorcy poważną szkodę. Wskazane przestępstwo jest zagrożone karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

* wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa 445/16
* wyrok Sądu Apelacyjnego w Białym stoku z dnia 26 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa 1028/14
* wyrok Sądu Najwyższego z 12 października 2006 r., sygn. akt III KK 58/06